Diş sıkma ve gıcırdatma nasıl tedavi edilir?
Bruksizm, çoğu zaman uykuda ve farkında olmadan dişlerin sıkılması ya da gıcırdatılmasıdır. Amaç alışkanlığı bir çırpıda ortadan kaldırmak değil — bu her zaman mümkün olmaz — dişleri, kaplamaları ve çene eklemini oluşan kuvvetten korumak, kas ağrısını azaltmaktır. Tedavinin temeli ağza özel hazırlanan gece plağıdır.
Tedavi nasıl uygulanır?
- 01
Muayene ve aşınma değerlendirmesi
30 dkDiş kenarlarındaki aşınma, çatlaklar, kırılmış dolgu ve kaplamalar, diş eti çekilmeleri ve çene kaslarındaki hassasiyet incelenir. Eklem sesleri ve ağız açıklığı kaydedilir; gerekirse röntgen alınır. - 02
Nedenlerin gözden geçirilmesi
Aynı seansStres, kafein, bazı ilaçlar, kapanış bozukluğu ve uyku kalitesi sorgulanır. Uykuda solunum durması şüphesi varsa hasta ilgili uzmanlığa yönlendirilir — bu durumda plak tek başına yeterli olmaz. - 03
Ölçü
20 dkGece plağının ağza tam oturması gerekir; dijital tarama ya da klasik ölçüyle iki çenenin ve kapanışın kaydı alınır. - 04
Plağın teslimi ve uyumlanması
1 seansLaboratuvarda hazırlanan plak takılır, kapanış noktaları kontrol edilerek gerekiyorsa aşındırılarak dengelenir. Hastaya takma, çıkarma ve temizleme anlatılır. - 05
Kas tedavisi (gerekiyorsa)
DeğerlendirilirKas ağrısı belirginse çene kaslarına yönelik uygulamalar değerlendirilir; kliniğin hizmetleri arasında çene kası enjeksiyonu da yer alır. Uygunluk ve gereklilik muayenede karara bağlanır, kalıcı bir çözüm değildir ve tekrar gerektirir. - 06
Kontrol
6 ayda birPlağın aşınma izleri, dişlerdeki değişim ve şikâyetin seyri periyodik olarak izlenir. Aşınan plak yenilenir.
Kimler için uygun?
- Sabah çene yorgunluğu veya ağrısıyla uyanmak
- Diş kenarlarında düzleşme ve aşınma
- Sık kırılan dolgu veya kaplama
- Şakak bölgesinde başlayan baş ağrısı
- Çene ekleminde ses veya zorlanma
- Nedeni açıklanamayan diş hassasiyeti
Önce değerlendirilmesi gerekenler
- Uykuda solunum durması şüphesi — önce uyku değerlendirmesi gerekir
- Çene ekleminde akut kilitlenme veya belirgin kısıtlılık
- Ağızda aktif enfeksiyon veya tedavi edilmemiş çürük
- Plak kullanımına uyum sağlanamayan durumlar
Tedaviden sonra nelere dikkat edilir?
- Plağı yalnızca hekiminizin belirttiği düzende kullanın; düzensiz kullanım koruma sağlamaz.
- Sabah çıkardıktan sonra soğuk suyla ve fırçayla temizleyin.
- Sıcak suyla yıkamayın ve araçta bırakmayın — malzeme şeklini kaybeder ve bir daha oturmaz.
- Akşam saatlerinde kafeini azaltmak ve uyku düzenini korumak şikâyeti hafifletebilir.
- Plakta çatlak veya belirgin aşınma görürseniz kontrol randevusu alın.
Merak edilenler
Diş sıkma tamamen geçer mi?
Bruksizmin nedeni çoğu vakada tek başına diş kaynaklı değildir; stres, uyku düzeni ve bazı ilaçlar rol oynar. Bu yüzden hedef önce dişleri ve çene eklemini korumaktır. Nedene yönelik değişiklikler sağlanabildiğinde şikâyet belirgin şekilde azalabilir, ancak kesin bir "geçer" sözü verilemez.
Gece plağı takmaya alışabilir miyim?
İlk birkaç gece yabancı hissi ve tükürük artışı olağandır; çoğu hasta kısa sürede alışır. Plak baskı yapıyor, kapanış rahatsız ediyor ya da sabah ağrı artıyorsa uyum ayarı gerekir — plağı kullanmayı bırakmak yerine kontrol randevusu alın.
Plak dişlerimi hareket ettirir mi?
Ağza özel hazırlanmış ve kapanışı dengelenmiş bir plak dişleri hareket ettirmez; kuvveti yüzeye dağıtarak dişleri korur. Hazır satılan, ağza tam oturmayan ürünler bu dengeyi kuramadığı için kapanışı bozabilir.
Çene kası enjeksiyonu kalıcı bir çözüm mü?
Hayır. Etkisi geçicidir ve belirli aralıklarla tekrar gerektirir. Kas ağrısının öne çıktığı vakalarda plağa ek olarak değerlendirilen bir seçenektir, plağın yerini almaz. Uygun olup olmadığı muayenede karara bağlanır.
Çocuğum da gıcırdatıyor, tedavi gerekir mi?
Çocuklarda diş gıcırdatma sık görülür ve büyük bölümü büyümeyle birlikte kendiliğinden azalır. Yine de süt dişlerinde belirgin aşınma, ağrı ya da uyku bozulması varsa değerlendirilmesi gerekir. Erişkin tipi gece plağı çocukta çene gelişimini etkileyebileceğinden karar muayeneyle verilir.